Cha mẹ chưa đăng ký kết hôn vẫn đăng ký khai sinh cho con được, tại UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ, trong hạn 60 ngày kể từ ngày sinh. Nếu chỉ khai sinh thông thường, giấy khai sinh ghi thông tin người mẹ, phần cha để trống. Muốn ghi tên cha ngay, người cha và người mẹ làm thủ tục đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha con, kèm chứng cứ chứng minh quan hệ cha con như kết quả giám định ADN, hoặc văn bản cam đoan có ít nhất hai người làm chứng. Căn cứ là Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn luật này.
| Cách làm | Ai phải có mặt | Giấy tờ thêm | Kết quả |
|---|---|---|---|
| Khai sinh chỉ có mẹ | Mẹ (hoặc người thân được ủy quyền) | Giấy chứng sinh | Phần cha để trống; có thể nhận cha con sau |
| Khai sinh kết hợp nhận cha con | Cha và mẹ | Giấy chứng sinh, chứng cứ quan hệ cha con, tờ khai nhận cha con | Giấy khai sinh ghi đủ cha và mẹ |
| Đăng ký kết hôn trước rồi khai sinh | Cha và mẹ (khi kết hôn) | Giấy chứng sinh, giấy đăng ký kết hôn | Giấy khai sinh ghi đủ cha và mẹ |
Đây là trang thông tin độc lập, không thuộc cơ quan nhà nước. Trường hợp cụ thể có thể cần giấy tờ khác, bạn nên hỏi công chức tư pháp hộ tịch UBND cấp xã trước.
Vì sao không có giấy kết hôn thì không tự ghi tên cha
Luật Hôn nhân và gia đình 2014 xác định con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng. Khi cha mẹ chưa đăng ký kết hôn, pháp luật chưa có căn cứ mặc định người đàn ông nào là cha. Vì vậy việc ghi tên cha phải qua thủ tục nhận cha con, có chứng cứ.
Cũng cần lưu ý chiều ngược lại. Theo Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con sinh ra trong 300 ngày kể từ khi chấm dứt hôn nhân được xác định là con chung của vợ chồng đó. Nếu người mẹ vừa ly hôn chưa tới 300 ngày mà cha của đứa trẻ là người khác, thủ tục sẽ phức tạp hơn, có thể phải xác định cha con qua tòa án.
Cách 1: Khai sinh chỉ có thông tin người mẹ
- Mẹ (hoặc ông bà, người thân) nộp tờ khai đăng ký khai sinh và giấy chứng sinh tại UBND cấp xã nơi mẹ cư trú, hoặc nộp trực tuyến qua VNeID, Cổng Dịch vụ công.
- Công chức hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, phần thông tin người cha để trống.
- Con mang họ mẹ, dân tộc và quốc tịch theo mẹ, trừ khi có quy định khác.
Sau này người cha có thể làm thủ tục đăng ký nhận cha con riêng. Khi đó giấy khai sinh được bổ sung thông tin cha, và cha mẹ có thể yêu cầu thay đổi họ cho con theo họ cha.
Cách 2: Khai sinh kết hợp nhận cha con
Cả cha và mẹ cùng đến UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ. Hồ sơ gồm:
- Tờ khai đăng ký khai sinh và tờ khai đăng ký nhận cha con theo mẫu.
- Giấy chứng sinh.
- Chứng cứ chứng minh quan hệ cha con, là một trong hai loại:
- Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan có thẩm quyền khác xác nhận quan hệ cha con, thường là kết quả giám định ADN.
- Nếu không có văn bản trên, cha mẹ lập văn bản cam đoan về việc trẻ là con chung, có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha con, theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp.
- Căn cước của cha và mẹ.
Công chức tư pháp kiểm tra, nếu việc nhận cha con đúng, không có tranh chấp thì ghi vào Sổ hộ tịch và cấp giấy khai sinh có đủ thông tin cha mẹ. Cam đoan sai sự thật có thể bị hủy kết quả đăng ký và bị xử lý theo quy định.
Chi phí xét nghiệm ADN do cha mẹ tự trả theo giá của cơ sở giám định, không phải lệ phí hộ tịch.
Nộp ở đâu, bao lâu, lệ phí
- Nơi nộp: UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ. Từ 01/07/2025, Nghị định 120/2025/NĐ-CP chuyển cả các việc hộ tịch có yếu tố nước ngoài về cấp xã, nên nếu cha hoặc mẹ là người nước ngoài cũng nộp ở xã.
- Thời hạn: Khai sinh thông thường giải quyết ngay khi đủ giấy tờ. Khai sinh kết hợp nhận cha con cần thêm thời gian: theo Điều 25 Luật Hộ tịch 2014 là 3 ngày làm việc với nhận cha con trong nước, cần xác minh thì kéo dài thêm không quá 5 ngày làm việc. Nếu cha hoặc mẹ là người nước ngoài, Nghị định 120/2025/NĐ-CP quy định thời hạn nhận cha, mẹ, con là 10 ngày làm việc.
- Lệ phí: Khai sinh đúng hạn miễn lệ phí theo Điều 11 Luật Hộ tịch 2014. Lệ phí đăng ký nhận cha con do HĐND tỉnh quy định, một số tỉnh miễn.
Có nên đăng ký kết hôn trước
Nếu hai người đủ điều kiện kết hôn và định sống với nhau, đăng ký kết hôn trước rồi khai sinh là cách đơn giản nhất. Đăng ký kết hôn trong nước miễn lệ phí và thường giải quyết ngay trong ngày. Sau đó khai sinh thông thường, giấy khai sinh ghi đủ tên cha mẹ, không cần chứng cứ ADN. Chỉ cần làm trong hạn 60 ngày khai sinh để tránh quá hạn.
Câu hỏi thường gặp
Đăng ký khai sinh mà không có giấy kết hôn có được không?
Được. Mẹ khai sinh cho con với phần cha để trống, hoặc cha mẹ cùng làm khai sinh kết hợp nhận cha con để ghi tên cha. Nộp tại UBND cấp xã nơi cha hoặc mẹ cư trú.
Đăng ký khai sinh có cần xét nghiệm ADN không?
Khai sinh thông thường không cần. Khi kết hợp nhận cha con mà cha mẹ chưa đăng ký kết hôn, ADN là một loại chứng cứ. Nếu không có, cha mẹ có thể lập văn bản cam đoan kèm ít nhất hai người làm chứng.
Đăng ký khai sinh khi người mẹ bỏ đi thì làm thế nào?
Người cha hoặc ông bà, người đang nuôi dưỡng trẻ có trách nhiệm đi khai sinh. Nếu muốn ghi tên cha mà không có mẹ đi cùng, người cha làm thủ tục nhận con, cần chứng cứ như kết quả ADN. Hỏi UBND cấp xã để được hướng dẫn giấy tờ thay thế khi thiếu thông tin người mẹ.
Con mang họ ai khi khai sinh chưa có cha?
Khi phần cha để trống, con mang họ mẹ. Sau khi người cha làm thủ tục nhận con, cha mẹ có thể đề nghị thay đổi họ của con theo họ cha tại UBND cấp xã.